Retinyl retinoate: co to jest?
Retinyl retinoate, występujący w składzie kosmetyków pod nazwą INCI Retinyl Retinoate, to syntetyczna pochodna witaminy A zaliczana do retinoidów. Określa się ją jako ester lub hybrydowy retinoid, ponieważ powstaje w reakcji kondensacji retinolu z kwasem retinowym. Jej budowa chemiczna różni się od budowy retinolu, retinalu i tretinoiny, dlatego tych nazw nie należy traktować jako synonimów.
Retinoidy to grupa związków powiązanych z witaminą A. W pielęgnacji skóry wykorzystuje się je między innymi ze względu na możliwy wpływ na odnowę komórek i procesy zachodzące w macierzy pozakomórkowej. Z tego powodu składniki z tej grupy pojawiają się w produktach przeznaczonych do skóry z oznakami fotostarzenia, takimi jak drobne zmarszczki.
Retinyl retinoate opracowano z myślą o połączeniu aktywności retinoidowej z większą stabilnością, szczególnie wobec światła. Przeglądy naukowe opisują go także jako potencjalnie lepiej tolerowany niż niektóre starsze pochodne witaminy A. Nie oznacza to jednak, że każdy produkt z tym składnikiem będzie łagodny ani że nie może wywołać podrażnienia.
Czym różni się od retinolu i tretinoiny?
Retinol jest przekształcany w skórze do retinaldehydu, a następnie do kwasu retinowego. Retinyl retinoate ma odmienną strukturę, więc nie można automatycznie zakładać, że działa z taką samą siłą, w ten sam sposób lub z identyczną tolerancją. Nie należy też opisywać go jako „retinolu o określonej mocy”. Mechanizm jego działania i przemiany w skórze nadal są przedmiotem badań.
W przypadku wielu estrów retinylowych typowa droga metaboliczna obejmuje przejście do retinolu, retinaldehydu i kwasu retinowego. Nie ma jednak podstaw, by bez dodatkowych danych przypisywać retinyl retinoate dokładnie ten sam przebieg przemian. Nazwa składnika sama w sobie nie pozwala przewidzieć, jak zachowa się gotowy kosmetyk.
Retinyl retinoate nie jest również tym samym co kwas retinowy, czyli tretinoina. Tretinoina to silnie aktywna postać retinoidu, która w wielu jurysdykcjach nie jest dopuszczona jako zwykły składnik kosmetyczny. Kosmetyku z retinyl retinoate nie należy traktować jako zamiennika leczenia dermatologicznego ani produktu o działaniu równoważnym z lekiem.
Jakie działanie może mieć na skórę?
Retinyl retinoate stosuje się przede wszystkim w kosmetykach ukierunkowanych na oznaki fotostarzenia, w tym drobne zmarszczki. W badaniach laboratoryjnych opisywano jego aktywność, między innymi możliwy wpływ na wytwarzanie kwasu hialuronowego i odkładanie kolagenu. Takie wyniki pomagają formułować hipotezy o działaniu składnika, ale nie potwierdzają, że identyczny efekt wystąpi u każdego użytkownika.
W przeglądzie opisano badanie kliniczne, w którym preparat zawierający 0,06% retinyl retinoate stosowano dwa razy dziennie przez 8 lub 12 tygodni. U Koreanek powyżej 30. roku życia oceniano zmarszczki wokół oczu. Zgłoszono poprawę w porównaniu z grupą stosującą 0,075% retinolu lub placebo, a w badaniu nie odnotowano ciężkich działań niepożądanych.
To obiecujący, ale ograniczony wynik. Dotyczy konkretnej grupy uczestniczek, określonego obszaru twarzy, stężeń i czasu stosowania. Nie dowodzi, że każdy kosmetyk z retinyl retinoate przyniesie podobny rezultat. Znaczenie mogą mieć także baza produktu, sposób dostarczania składnika do skóry, stabilność całej formuły oraz regularność stosowania. Przegląd podkreślał, że dowody kliniczne są ograniczone i wymagają potwierdzenia w większych, lepiej zaprojektowanych badaniach.
Jak stosować kosmetyk z retinyl retinoate?
Jeśli rozważasz produkt z tym składnikiem, kieruj się instrukcją producenta i wprowadzaj go stopniowo. Ostrożne rozpoczęcie stosowania ułatwia obserwację reakcji skóry. Nie zwiększaj częstotliwości ani ilości produktu tylko dlatego, że nie widzisz szybkich rezultatów. Tolerancja zależy od całej formuły i indywidualnych cech skóry, a nie wyłącznie od nazwy substancji na etykiecie.
Retinoidy mogą powodować suchość, zaczerwienienie, pieczenie lub łuszczenie. Jeśli pojawi się wyraźny dyskomfort, ogranicz stosowanie albo przerwij je i postępuj zgodnie z zaleceniami producenta. Osoby z wrażliwą skórą lub stosujące leki dermatologiczne powinny skonsultować dobór kosmetyku ze specjalistą. Brak ciężkich reakcji w pojedynczym badaniu nie wyklucza łagodniejszych objawów u innych osób.
W ciągu dnia stosuj ochronę przeciwsłoneczną i przestrzegaj zaleceń dotyczących przechowywania produktu. Stabilność może zależeć zarówno od właściwości składnika, jak i od opakowania oraz pozostałych elementów receptury. Dlatego kosmetyk z retinyl retinoate należy oceniać jako całość, a nie wyłącznie na podstawie deklarowanej zawartości substancji aktywnej.
Co warto wiedzieć przed wyborem produktu?
Retinyl retinoate jest interesującą pochodną witaminy A, ale dostępne dane nie potwierdzają jego udowodnionej przewagi nad retinolem. Badania nad stabilnymi pochodnymi retinoidów i formułami poprawiającymi dostarczanie składników do skóry są kontynuowane. Jednocześnie dla wielu retinoidów dostępnych bez recepty nadal brakuje dużej liczby solidnych badań klinicznych.
- Sprawdź skład i zalecenia producenta, zamiast zakładać, że wszystkie produkty z tym składnikiem działają tak samo.
- Wprowadzaj kosmetyk stopniowo i obserwuj reakcję skóry.
- Stosuj ochronę przeciwsłoneczną w ciągu dnia.
- Skonsultuj wybór, jeśli masz wrażliwą skórę lub używasz leków dermatologicznych.
Limity dotyczące ekwiwalentów retinolu określone w opinii SCCS odnoszą się do retinolu, octanu retinylu i palmitynianu retinylu. Nie należy przedstawiać ich jako limitów swoistych dla retinyl retinoate. Najrozsądniej traktować ten składnik jako jedną z badanych opcji pielęgnacyjnych, a nie jako gwarancję określonego efektu czy zamiennik konsultacji i leczenia dermatologicznego.
Wykorzystane materiały
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9618501/
- https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/jocd.13686
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11788006/